Na mijn bezoek aan Oradour-sur-Glane stond een volgend hoogtepunt uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog op het programma: de stranden van D-Day in Normandië. Tijdens twee dagen langs musea, landingsstranden en verdedigingswerken volgde ik de gebeurtenissen van 6 juni 1944, toen de geallieerden hun invasie van bezet Europa begonnen. De route voert langs bekende locaties zoals Pegasus Bridge, Arromanches, Sainte-Mère-Église en Omaha Beach.
Dag 1
Arromanches-les-Bains en de Mulberry-havens
Bij Arromanches-les-Bains bezocht ik de overblijfselen van de beroemde Mulberry-haven. Kort na D-Day legden de geallieerden hier een kunstmatige haven aan om troepen, voertuigen en voorraden aan land te brengen. Vanaf de kust zijn de betonnen resten nog altijd zichtbaar, waardoor goed voorstelbaar wordt hoe belangrijk deze locatie was voor het succes van de invasie van Normandië.
D-Day Museum
Een bezoek aan het museum geeft een mooi inzicht in de logistieke uitdaging achter Operatie Overlord en de aanleg van de kunstmatige haven.
Batterij van Longues-sur-Mer
Tussen Omaha Beach en Gold Beach bezocht ik de batterij van Longues-sur-Mer. Deze Duitse kustbatterij maakte deel uit van de Atlantikwall en had als taak de geallieerde scheepvaart voor de kust onder vuur te nemen. De vier grote geschutsbunkers zijn nog altijd aanwezig en in enkele daarvan staan de originele kanonnen nog op hun plaats. Samen met de vuurleidingspost op de klif geeft dit complex een goed beeld van de Duitse kustverdediging op D-Day.
Bunker uit de film The Longest Day
Een van de bunkers is bekend uit de film The Longest Day (De langste dag). In de film ziet de Duitse officier Pluskat vanuit deze positie de geallieerde invasievloot aan de horizon verschijnen.
Zie YouTube: Major Pluskater
De bunker is feitelijk de vuurleidingspost van de batterij van Longues-sur-Mer. Werner Pluskat bevond zich tijdens D-Day op een andere locatie. Voor de film werd deze bunker gekozen vanwege het vrije uitzicht over zee.
Pegasus Bridge
Pegasus Bridge was een van de eerste doelen die door Britse luchtlandingstroepen werden veroverd tijdens de nacht van 5 op 6 juni 1944. De brug speelde een belangrijke rol bij het veiligstellen van de oostelijke flank van het invasiegebied.
Bij de brug bezocht ik ook het bekende Café Gondrée. De eigenaresse maakte de gebeurtenissen van D-Day als klein meisje mee en wordt vaak genoemd als ooggetuige van de bevrijding. Bijzonder was dat zij, ondanks haar hoge leeftijd, nog steeds achter de bar van het familiecafé aanwezig was.
Naast Pegasus Bridge liggen de voormalige landingsgebieden van de Britse zweefvliegtuigen. Hier landden de eerste troepen die de brug moesten veiligstellen. Het open landschap maakt nog altijd goed zichtbaar hoe dicht de zweefvliegtuigen bij hun doel terechtkwamen.
Dag 2
Sainte-Mère-Église
Sainte-Mère-Église werd in de nacht van 5 op 6 juni 1944 het toneel van Amerikaanse luchtlandingen. Het dorp is vooral bekend door het verhaal van parachutist John Steele, die aan de kerktoren bleef hangen tijdens de landing.
Airborne Museum
Het museum laat de gebeurtenissen rond de luchtlandingen zien aan de hand van voorwerpen, voertuigen en persoonlijke verhalen.
Utah Beach en de Duitse vestingwerken
Utah Beach bij Sainte-Marie-du-Mont was het meest westelijke invasiestrand van D-Day. Hier landden op 6 juni 1944 duizenden Amerikaanse militairen als onderdeel van Operatie Overlord. Tegenwoordig vormen het uitgestrekte strand, het Utah Beach Museum en de overgebleven Duitse verdedigingswerken een tastbare herinnering aan de gebeurtenissen van die dag.
Duitse bunkers en kanonnen
In de omgeving van Utah Beach liggen nog verschillende Duitse bunkercomplexen. Vooral de batterijen van Azeville en Crisbecq maken indruk door hun omvang. Hier zijn meerdere geschutsbunkers, ondergrondse gangen en verdedigingswerken bewaard gebleven. Op enkele locaties staan de kanonnen nog altijd in of bij hun oorspronkelijke opstellingen, waardoor goed zichtbaar wordt met welke middelen de Duitse kustverdediging de geallieerde landing probeerde tegen te houden.
Op de bunkers zijn bovendien nog duidelijk de sporen van geallieerde beschietingen zichtbaar. Op verschillende plaatsen zijn inslagen van granaten nog altijd herkenbaar in het beton, een tastbare herinnering aan de gevechten van juni 1944.
Omaha Beach
Omaha Beach was een van de zwaarst bevochten landingsterreinen tijdens D-Day. Het uitgestrekte strand vormt nog altijd een indrukwekkende herinnering aan de gebeurtenissen van 6 juni 1944.
WN 62
Bij Widerstandsnest 62 zijn nog diverse Duitse verdedigingswerken aanwezig. Deze stelling speelde een belangrijke rol tijdens de gevechten op Omaha Beach.
Heinrich Severloh
WN 62 wordt vaak verbonden met de Duitse soldaat Heinrich Severloh. Volgens zijn eigen verklaringen bemande hij op 6 juni 1944 gedurende ongeveer negen uur een machinegeweerstelling bij Omaha Beach. Severloh stelde na de oorlog dat hij in die periode meer dan 2.000 Amerikaanse militairen had gedood of verwond.
Carentan, Caen en het Normandische binnenland
Het bezoek aan de D-Day-stranden was een ongelooflijk indrukwekkende en boeiende ervaring. Naast de bekende locaties aan de kust reed ik ook het binnenland in naar strategische plaatsen als Carentan en Caen. Daar probeerde ik een beeld te krijgen van de gevechten tussen de heggen en velden van het Normandische bocagelandschap. Dat bleek lastiger dan aan de kust, waar de sporen van de geschiedenis veel zichtbaarder aanwezig zijn.
Langs de kust leeft D-Day nog altijd sterk voort. Veel musea, monumenten en herinneringsplaatsen.
Ook aan de culinaire kant stelde Normandië niet teleur. Met uitzicht op de resten van de kunstmatige haven van Arromanches genoot ik van een lekkere pan mosselen, een passend einde van twee dagen vol geschiedenis en ontdekkingen.
